Blog · 2026-01-24
Swarzędz: pierwsza szeroko nadzorowana oferta publiczna
Prywatyzacja Swarzędzkich Fabryk Mebli (SFM) przeszła do historii jako pierwsza w Polsce szeroko nadzorowana oferta publiczna — pionierski test, czy przedsiębiorstwo z gospodarki centralnie planowanej da się przenieść na rynek kapitałowy. Gavin Wilson opisuje ją jako proces trudny, ale wykonalny: wymagał wyceny, restrukturyzacji i zbudowania zaufania inwestorów tam, gdzie jeszcze niedawno nie było ani giełdy, ani kultury akcjonariatu.
Prywatyzacja jako budowa instytucji
Przypadek SFM pokazuje, że wczesne prywatyzacje nie były tylko sprzedażą aktywów — były równocześnie budową rynku. Trzeba było stworzyć procedury oferty publicznej, standardy ujawniania informacji i mechanizmy nadzoru. Każda taka transakcja była zarazem lekcją dla całego systemu, który uczył się kapitalizmu w praktyce.
Czego uczy dziś
Historia Swarzędza obala wygodną wymówkę, że „polskich spółek nie da się sprywatyzować, bo są zbyt skomplikowane”. Już w 1991 roku, bez doświadczenia i infrastruktury, udało się przeprowadzić uczciwą ofertę publiczną. Dziś, z dojrzałą GPW i rozwiniętym rynkiem, argument o „niewykonalności” prywatyzacji SSP brzmi jeszcze mniej przekonująco. Brakuje nie narzędzi, lecz woli politycznej.
Źródło: Privatization of Swarzędz furniture company · ← wróć do: Case studies prywatyzacji