Słowacja: restrukturyzacja po odsunięciu polityki

Djankov i Pohl przyglądają się dużym słowackim przedsiębiorstwom w pierwszych latach transformacji i zadają praktyczne pytanie: co realnie uruchamiało ich restrukturyzację? Odpowiedź jest jednoznaczna — poprawa przychodziła dopiero wtedy, gdy z firm wycofywano wpływy polityczne, a nowi właściciele zyskiwali realną kontrolę i twarde ograniczenie budżetowe.

Twarde ograniczenie budżetowe

Kluczowe pojęcie to „miękkie” kontra „twarde” ograniczenie budżetowe. Dopóki firma może liczyć na państwową kroplówkę — dotacje, umorzenia, gwarancje — nie ma powodu, by się zmieniać. Dopiero gdy musi zarobić na siebie sama, zaczyna ciąć koszty, modernizować produkcję i szukać rynków. Prywatyzacja działa najlepiej wtedy, gdy odcina firmę od politycznej kroplówki.

Czego uczy to Polskę

Słowacki przypadek celnie trafia w słaby punkt sektora SSP. Spółki Skarbu Państwa działają często w reżimie „miękkiego” ograniczenia budżetowego: w razie kłopotów pomoże właściciel, czyli państwo. To znieczula je na sygnały rynku i konserwuje nieefektywność. Djankov i Pohl podpowiadają, że prawdziwa zmiana zaczyna się nie od hasła, lecz od momentu, w którym firma przestaje być pewna państwowego parasola.

Źródło: Restructuring of large firms in Slovakia, Djankov & Pohl · ← wróć do: Case studies prywatyzacji