prywatyzacja.com

Blog · 2026-04-14

Kto chce cofnąć prywatyzację — i dlaczego

To badanie z prestiżowego „American Political Science Review” zadaje politycznie gorące pytanie: kto domaga się rewizji, czyli cofnięcia prywatyzacji, i od czego to zależy? Odpowiedź autorów jest subtelna: poparcie dla reform własnościowych nie wynika tylko z tego, czy ktoś na nich osobiście zyskał, lecz z tego, czy jego umiejętności pasują do jakości instytucji w jego otoczeniu.

Komplementarność umiejętności i instytucji

Kluczowe pojęcie to komplementarność. Człowiek o rynkowych umiejętnościach żyjący w kraju o sprawnych instytucjach popiera prywatyzację, bo potrafi z niej skorzystać. Ten sam człowiek w kraju o słabych instytucjach i wysokiej korupcji może domagać się jej cofnięcia — bo w skorumpowanym otoczeniu nawet kwalifikacje nie gwarantują sukcesu. Postawy wobec reform są więc funkcją nie tylko interesu, ale i środowiska.

Wniosek dla Polski

To ma bezpośrednie implikacje dla trwałości reform. Jeśli państwo psuje instytucje — upolitycznia sądy, mnoży uznaniowość, faworyzuje spółki „swoje” — rośnie grupa ludzi, którzy tracą wiarę w rynek i popierają renacjonalizację. Paradoksalnie więc obrona prywatyzacji zaczyna się od dbania o jakość instytucji. Dla polskiej debaty o SSP to sygnał: przejrzystość i uczciwe reguły nie są dodatkiem do reform, lecz warunkiem ich przetrwania.

Źródło: Who Wants To Revise Privatization?, Denisova et al. (APSR) · ← wróć do: Analizy: Polska i CEE