prywatyzacja.com

Blog · 2026-03-05

Tajemnica kapitału: martwy majątek biednych

W „Tajemnicy kapitału” Hernando de Soto wyjaśnia, dlaczego kapitalizm triumfuje na Zachodzie, a zawodzi w większości świata. Jego teza jest kontrintuicyjna: bieda nie bierze się z braku majątku, lecz z braku formalnych tytułów, które pozwoliłyby ten majątek wykorzystać. Domy, warsztaty i ziemia posiadane nieformalnie to „martwy kapitał” — nie da się go sprzedać, zastawić ani zamienić w kredyt.

System własności jako technologia

De Soto pokazuje, że Zachód wygrał nie ilością zasobów, lecz wynalezieniem jednolitego, przejrzystego systemu własności. To on zamienia rzeczy w kapitał: pozwala zabezpieczać kredyty, rozliczać transakcje i budować zaufanie między obcymi. Prawa własności to nie formalność dla prawników, lecz infrastruktura, na której stoi cała gospodarka rynkowa.

Znaczenie dla prywatyzacji

Dla debaty o prywatyzacji przekaz jest podwójny. Po pierwsze: prawdziwa prywatyzacja to nie tylko sprzedaż wielkich firm, ale i włączenie milionów drobnych właścicieli do legalnego obiegu. Po drugie: sama zmiana właściciela nie wystarczy, jeśli państwo nie zapewnia pewności prawa. Polska ma tu przewagę sprawnych rejestrów — ale de Soto ostrzega, że każdy wzrost uznaniowości urzędnika na nowo zamienia żywy kapitał w martwy.

Źródło: The Mystery of Capital (IMF), H. de Soto · ← wróć do: Analizy: świat i teoria