Commanding Heights: jak świat oddał gospodarcze wyżyny rynkowi

„Commanding Heights” to trzyczęściowy dokument PBS oparty na książce Daniela Yergina i Josepha Stanislawa — panoramiczna opowieść o wojnie idei, którą w XX wieku stoczyli zwolennicy planowania (Keynes) i zwolennicy rynku (Hayek). Film pokazuje, jak po dekadach dominacji państwa świat — od Wielkiej Brytanii Thatcher, przez Amerykę Łacińską, po kraje postkomunistyczne — oddał „gospodarcze wyżyny” prywatnej przedsiębiorczości. To rzadki materiał, który tłumaczy prywatyzację nie jako księgowość, lecz jako spór o to, kto ma decydować o produkcji: urzędnik czy klient.

Dlaczego wygrał Hayek, a nie Keynes

Sednem dokumentu jest prosty morał: planiści przegrali, bo nie mieli dostępu do wiedzy rozproszonej w milionach decyzji konsumentów i przedsiębiorców. Ceny rynkowe przenoszą tę wiedzę lepiej niż jakikolwiek plan. Kryzysy lat 70. — stagflacja, kolejki, deficyty — obnażyły granice sterowania gospodarką z centrali i otworzyły drogę reformom, które jeszcze dekadę wcześniej były politycznie nie do pomyślenia.

Czego uczy to Polskę SSP

Polska jest w filmie przykładem najbardziej udanej transformacji, ale jej lekcja wciąż jest aktualna: kontrola państwa nad setkami spółek to nie „bezpieczeństwo”, tylko koszt utraconych szans. Za każdym „narodowym czempionem” stoi pokusa, by firma służyła politykom, a nie klientom. „Commanding Heights” przypomina, że raz oddane wyżyny trudno odzyskać — i że warto pilnować, by państwo nie odbierało ich z powrotem tylnymi drzwiami.

Źródło: Commanding Heights, PBS · ← wróć do: Rozmowy o prywatyzacji